ESKUaldunaren GAKOa (bideoa)

10 minutuko bideoa.
Mexikorako prestatu nuen liburua subtitulatua. Han zuzenean irakurri nuen.
Zugarramurdiko ORO instalazioan jartzeko, irakurketa gehitu nion.

Para una lectura directa del libro en euskera en México, preparé el libro subtitulado. Más tarde añadí la voz para exponerlo en la instalación ORO del Museo de Zugarramurdi.

 

 

La ilustradora versus la ilustración

Ese día al fin llegó y el editor presentó el libro públicamente.

El autor dedicó para ella unas bellas palabras en las primeras páginas de su ejemplar.

Con el libro de poemas entre sus brazos y el pecho, llegó a casa. Preparó un té, se sentó y empezó a ojearlo despacio, buscando los dibujos…

Vio a la mariposa, liviana y frágil. Parecía segura revoloteando en el papel, atrapada en la luz veraniega del blanco rectángulo; como LA VERDAD con su mirada sincera.

Un poco más adelante, reconoció el ojo opaco de la MENTIRA en la cara del camaleón.  Sonrió ante un dibujo engañoso, que en pleno otoño nos recordaba la primavera florida.

Después encontró al inmóvil cangrejo, con sus defensas preparadas, parapetado en su armadura, la que se ciñó al escuchar por primera vez el tic-tac del tiempo, en el invierno de la DESILUSIÓN.

Ella misma se reconoció en la cornamenta del ciervo, de intenciones transparentes. El instinto que, aunque trajeado, seguiría luchando con pureza, porque es primavera y los brotes empujan desde la vida.

Buscó al último de los animales, dibujado sin artificios humanos, el ALMA de todos los demás.

El sonido de las hojas pasando le sorprendió como un recuerdo de viento sacudiendo ramas floridas… pero el ave no estaba.

Le pareció ver algo, un destello de color que salía volando desde el corazón del libro…

Por más que buscaba, el alado no aparecía; tampoco en la página que estaba destinada a ser su jaula; la 68.

El MISTERIO le envolvió poderosamente y se dio cuenta de que solo en libertad se expresa el ALMA ANIMAL.

Como ella misma, su pájaro había preferido saltar entre las hojas y posarse «brevemente» en cada uno de los poemas, antes de proseguir su viaje.

animalia-print

(Esta historia es cierta y como siempre que se dan todas las condiciones, la poesía nos sorprende con sus regalos.)

El libro de poemas: ARIMA ANIMALIA (editorial Maiatz)

Autor: Juankar L. Mugartza

Ilustraciones: Agurtzane Anduetza

Liburuaren bideo-aurkezpena / Bidéo de présentation du livre / Video-presentación del libro

Haundiak ez diren argitaletxeek, liburu tirada oso txikiak egiten dituzte; beraz liburu horiek jende gutxik eukiko ditu eskuen artean.

Liburu altxorrak, bide bereziak dabiltzate.

Hau da horietariko bat:

 

Las pequeñas editoriales lanzan tiradas muy reducidas; por eso muy poca gente llegará a tener estos libros entre las manos.

Estos libros-tesoro recorren caminos muy particulares.

Este es uno de ellos.

LA LLAVE DEL HUMANO (texto traducido al francés, castellano, catalán e inglés)

 

«BARNEKO GAKOAREN BILA»

Nora Arbelbide Letek idatzitako artikulu ederra

Berrian

Mila esker!

Barneko gakoaren bila

Agurtzane Anduetzak margolanak eta poema laburrak uztartzen ditu ‘Eskualdunen gakoa’ liburuan.

Barne bidaia bat kontatzen du

Agurtzane Anduetza liburu aurkezpenean, gibelean liburuko irudi bat daukala.
Agurtzane Anduetza liburu aurkezpenean, gibelean liburuko irudi bat daukala. LUCIEN ETXEZAHARRETA
2015eko irailak 19

Galdera batekin hasten du Eskualdunen gakoa (Maiatz) liburuko bidaia Agurtzane Anduetzak (Iruñea, 1960): «Adi ezazu eskualduna aurkitu al duzu dagoeneko (zeure) gakoa?». Hortik hasi eta galdera horri erantzuteko asmoarekin hasten da bidaia. Ankre eta tindu gorriak lagundu margolanak eta olerkiak elkartzen dituen bidaia bururatzerakoan, norbaiten barne batera heltzen da. Barne bat, gune bat, «territorio libre eta berri» bat dena.

Azaletik gorputzaren barnera joaten den territorioa du. Barne horretan gauza «anitz» ikusten dituela dio artistak, «eta esperantza handiarekin, gainera». Norena den zehazki barne hori, hori autoreak ere ez dakiela dio. Baina izaki bat dela, hori bai, «ez andrea eta ez gizona». Eta hori garrantzitsua zaio artistari.

Kezka bat dauka oinarrian: «Gaur egungo munduari begira zer egin? Nola jarraitu egiten gauzak? Sortzen? Nik beharrezkoak ditut territorio berriak. Eta hau da niretzat territorio berri bat. Eta agian besteendako ere bai. Zeren humanoendako da. Eskualdunendako. Identitate joko bat da hor». Hari nagusi hori zehazturik, gainerateko kontuei begira, liburu proiektuaren nondik norakoak esplikatzea biziki zaila egiten zaiola azaldu du Anduetzak. «Kanal» bat bezala ikusi baitu bere burua sorkuntza prozesuan: «Inspirazio oso zuzena izan da. Ari nintzen erakusketa bat prestatzen, eta lanean nenbilen bitartean, hau dena etortzen ari zen, horrela, dagoen bezala. Ez dut burua erabili hau egiteko. Horregatik, oso hitz gutxi ditu. Abrakadabra esplikatu ezin den bezala, hau ere ezin da. Magia bezalakoa da». Liburua ez dela «arrazionala» gaineratu du.

Sinboloz josia da, eta hori aldarrikatzen du Anduetzak: «Sinbologia behar dugu». Norberak bere burua ahul sentitzen duelarik, sinbolo horiek norberari indarra ematen dionaz oroitzen lagundu dezaketela dio. Sinbolo nagusia liburuak bukaeran dakarren gako baten irudia du. Irudi hori moztu eta agerian uztea ere proposatzen du artistak: «Ez ahanzteko balio dezake horrek bakarrik. Hainbeste zarata dagoenez inguruan, eskuragarriago izan daiteke horrela, maite badugu bide hori. Gogoan edukitzeko, barruan».

Azken hogei urte hauetan Zugarramurdin (Nafarroa) bizi da Anduetza. Batzuetan margotzen du, besteetan marrazten, idazten. Eskultura lanak ere egiten ditu. Autodidaktatzat dauka bere burua, eta arlo horien guztien artean ez du hautatu nahi. Zein baliabide erabiliko duen, sorkuntzaren arabera duela hautatzen dio: «Ideia bat edo sentimendu bat» baldin badu, horrek eragiten dio «sormena». Eta berdin zaio nola.

Ofizioz ere arte lanetan diharduela; horrek «trebezia ekartzen du, beti lanean ari baitzara». Baina, alde «praktiko» horren ondoan, «barrutik hor dago bultzatzen bestea. Eta nik ez diot uko egiten horri. Horregatik lan egiten dut anitz. Ez dut uzten egin gabe. Gainera, nire musak asko insistitzen du». Eta liburua barneko bultzada horren emaitza ere bada nonbait: «Barnetik atera dena».

2015-07-15 22.20.53
Luzien Etxezaharretarekin, liburuaren aurkezpenean Baionako Euskal Museoan (argazkia: Franck Dolosor)

«Eskualdunaren Gakoa» (Maiatz.)

Liburuaren aurkezpena

2015ko ekainaren 13an, arratsaldeko 18:00etan.  Larraldean, Amotze

Présentation du livre

samedi 13 juin 2015 à 18 heures.  Larraldea, Amotz

Presentación del libro

sábado 13 de junio de 2015 a las 18h.  Larraldea, Amotz

IMG_20150715_221714
Lucien Etxezaharretarekin Baionako Euskal Museoan, prentsa aurreko batean. (Argazkia: Franck Dolosor). Rueda de prensa, junto a Lucien Etxezaharreta en «Musée Basque», Bayona.

2015-07-15 22.27.35         2015-07-15 22.32.31

31. LITERATUR SOLASALDIAK BAIONAN

Maiatz.

31. LITERATUR SOLASALDIAK BAIONAN EUSKAL MUSEOAN Maiatzaren 12 eta 13 Azteazkena maiatzaren 13a:

Aurkezpenak : 18:30 Marikita Tanburin, «Bi saiakera emazteen izenean» 18:45 Eric Dicharry, After Banksy 19:00 Mahain inguru : Artea eta literatura, Lucien Etxezaharretak kudeaturik Agurtzane Anduetza, Eric Dicharry, Ttittika Rekalt, Zigor, Josu Jimenez Maia 20:30 Poesi ikusgarria : Itxaro Borda eta Itsaso Gutierrez, Zure hatsaren ez galtzeko

31. LITERATUR SOLASALDIAK BAIONAN

Maiatz.2
31. LITERATUR SOLASALDIAK BAIONAN

EUSKAL MUSEOAN
Maiatzaren 12 eta 13

Asreartea maiatzaren 12a:

Aurkezpenak:
18:30 MAIATZ. 60 aldizkaria
18:45 Joseba Aurkerena: Kaskarin baten kontakizunak
19:00 Gerla haundia nola aipa gaiaren inguruan, Emilio Lopez Adanek kudeaturik.

Patri Urkizuk bere liburua «1914-1918 lekukoak» aurkeztuko du.

Orduko bertsu eta kantak Lakak kantatuko ditu eta Menane Oxandabaratzek gutun batzuk irakurriko ditu.

Mahain inguru bat: idazleen artean Patri Urkizu, Eneko Bidegain

Maiatz.3

A %d blogueros les gusta esto: